İş Güvenliği

ANASAYFA HABER ARA FOTO GALERİ VİDEOLAR ANKETLER SİTENE EKLE RSS KAYNAĞI İLETİŞİM

HABER ARA


Gelişmiş Arama

EN ÇOK OKUNANLAR

Dost Siteler

PSİKOSOSYAL TEHLİKELER, RİSKLER SAĞLIK ETKİLERİ VE KORUNMA YOLLARI

PSİKOSOSYAL TEHLİKELER, RİSKLER SAĞLIK ETKİLERİ VE KORUNMA YOLLARI

Tarih 30Nisan2010, 09:16 Editör

Mesleki tehlikeler ve stres Biyolojik, Biyomekanik, Kimyasal, Fiziksel (+radyolojik) Psikososyal ..




Mesleki tehlikeler ve stres
Biyolojik,
Biyomekanik,
Kimyasal,
Fiziksel (+radyolojik)
Psikososyal
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)
Psikososyal tehlikeleri;
İş doyumu, iş örgütlenmesi ve yönetimi, çevresel ve örgütsel koşullar ile işçilerin uzmanlığı ve gereksinimleri arasındaki etkileşim temelinde tanımlamıştır.
Psikososyal tehlike;
İş tasarımının,
iş örgütlenmesinin ve yönetiminin ve gerçekleştirildiği toplumsal ve çevresel koşulların psikolojik, toplumsal veya fiziksel hasara yol açma potansiyeli taşıyan boyutlarıdır.

İşin Strese Yol Açan Özellikleri
KATEGORİ
İş çevresi ve donanımı
Görev tanımı
İş yükü / iş hızı
Çalışma Saatleri
TEHLİKEYİ BELİRLEYEN KOŞULLAR
İŞİN İÇERİĞİ (CONTENT)
Donanımın ve kuruluşun güvenilirliği, uygunluğu, ulaşılabilirliği, bakım ve onarımı ile ilgili sorunlar.
Tekdüze, tekrarlayıcı iş, parçalanmış iş, anlamsız iş, vasıfsız iş, işte belirsizlik
İşte aşırı ya da yetersiz yüklenme, hızı denetleyememe, yüksek zaman baskısı.
Vardiyalı çalışma, değişmez çalışma saatleri, uzun, belirsiz, asosyal iş saatleri.

Stres :
Mühendislik yaklaşımı:
Kişinin çevresinin kişiye yüklediği yüktür.
Stres kişide olan değil, kişiye olandır.
Bir semptomlar dizisi değil, nedenler dizisidir.
Sıklıkla geri dönüşümlüdür.
Fizyolojik yaklaşım:
Selye (1950-56) Biyolojik sistemdeki özgül olmayan değişiklikleri kapsayan özgül bir sendromla ortaya çıkan durum.
1.aşama : alarm durumu
2. aşama: direnme aşaması,
3. aşama: dışa vurma aşamasıdır.
Fizyolojik yanıtın tekrarlanması, yoğunlaşması veya uzaması vücuttaki yıpratıcı etkiyi artırır, uyum hastalıklarının ortaya çıkmasına neden olur.
Fizyolojik yaklaşım:
Scheuch (1996); İç ve dış çevredeki değişikliklere uyum sağlama çabasındaki insanın psikofizyolojik etkinlikleridir. Stres,  organik işlevlerde, psikolojik işlevlerde  insanın sosyal çevresiyle etkileşimi sırasında  ortaya çıkan homeastatik durum bozulmasına tepkisel bir etkinlik olarak algılanır.
Psikolojik yaklaşım:
Bu yaklaşım ILO’ nun  psikososyal tehlikeler ve WHO’ nun iyilik hali tanımlarıyla da örtüşür.
Etkileşme kuramları ve Etkileme kuramları vardır.
Psikolojik yaklaşım:
Etkileşme kuramları:
 1.Kişi-çevre uygunluğu kuramı:

İşçinin tutum ve yeteneğinin işin gereklerini karşılama düzeyi,
Çalışma çevresinin işçinin gereksinimlerini karşılama düzeyi ve özellikle de iş düzeninin  işçinin bilgi ve becerilerini kullanmasını destekleme düzeyi,
Psikolojik yaklaşım:
Etkileşme kuramları:
 2.İstem-denetim modeli: İşin gereklerinin ağır, işteki karar verme yetkisinin düşük olduğu durumlarda sağlık ve iş doyumu azalır. Yüksek istemin, düşük denetim ve yetersiz destek ile birleşmesinin olumsuz etkiyi artırdığı, yüksek desteğin ise stres yönetiminde etkili bir araç olduğu öne sürülür.
Psikolojik yaklaşım:
Etkileme kuramları:
Aşırı çabaya karşın yetersiz ödül almak (yüksek maliyet-düşük kazanç) strese yol açar.
 1.Değer biçme kuramı: ilk aşama kişinin yüzleştiği ve çevrenin parçasını oluşturan istemin kaynaklarını temsil eder. İkinci aşama kişinin bu istemleri yeteneği ile ilişkilendirerek algılamasını temsil eder ve bu ilk değer biçmedir. Üçüncü aşamayı, başa çıkmayı da kapsayan bu stres durumunun tanınmasına eşlik eden psikolojik ve fizyolojik değişiklikler temsil eder. Bu aşama stresin kişiyi etkilediği aşamadır. Dördüncü aşamayı başa çıkmanın sonuçları oluşturur. Beşinci aşama ise diğer dört aşamaya geri bildirimin ortaya  çıktığı aşamadır.
Psikolojik yaklaşım:
Etkileme kuramları:

 2. Başa çıkma kuramı:

a)Toplumsal destek arama,
b) Gevşeyerek veya dikkat dağıtarak erteleme,
c) Sorunla baş edebilmeyi sağlayacak yeterliliğe ulaşmak,
d) Sorunu ussallaştırmak,
e) Spirtüel (manevi) mutabakat ile destek sağlamak.Psikolojik yaklaşım:
Etkileme kuramları:
3. Bireysel ve grupsal farklılıklar kuramı:
Bireysel farklılıkları yaratan değişkenlerin hem değer biçme sürecinin parçası hem de stres-sağlık ilişkisinin hafifletilmesinde etkili oldukları saptanmıştır.
A tipi davranış:
* Çalışmaya güçlü bir adanmışlık ve kendini işine kaptırma,
Zaman baskısının farkında olma ve zamana karşı yarışma,
Güçlü bir yarışma duygusu ve belirgin bir saldırgan olma eğilimi.
Korunmasız gruplar; (risk grupları)
Seçme; (stresli olanların işten ayrılması)

Stres Reaksiyonları:

Fiziksel sonuçlar; akıl sağlığı, kalp, dolaşım, solunum, sindirim, kas iskelet ve bağışıklık sistemlerini de etkilediği; bu etkilerin hormonal sistemin etkilenmesine bağlı olarak ortaya çıktığı düşünülmektedir.
Davranışsal sonuçlar; madde bağımlılığı (sigara, çay, kahve, gıda, alkol, uyuşturucu vb.); uyku bozuklukları, absenteizm.
Akıl sağlığı;
İşçide zevk almama,
İlgi ve istek azalması,
Çökkünlük gibi kısa süreli duygulanım ve duygudurum değişikliklerine yol açabilir.
Bunlara sıklıkla etkin sorun çözme davranışları ya da geçici çözüm üretmeye yönelik aşırı hareketlilik veya durgunluk, sıkıntıyı bedene yönlendirme gibi (psikosomatik) yakınmalar eşlik eder.
Çevresel risk etmenleri süreklileşirse bu değişiklikler kalıcılaşır ve giderek tükenme, psikoz veya depresyon gibi kalıcı bozukluklara dönüşebilir.
Kalp-dolaşım sistemi bozuklukları;
Bu etki strese bağlı hormonal değişikliklerle (adrenalin, noradrenalin ve kortizol) veya stresle birlikte artış gösteren sigara ve içki içme, aşırı ve kötü beslenme gibi sağlıksız davranışlar sonucu ortaya çıkmaktadır.
Bu durum kan basıncının ve kalp hızının artmasıyla kendini gösterir.
Sindirim sistemi bozuklukları;
Akut stresin mide asit salgısı üzerine değişik etkileri vardır.
Vardiya sistemi ile çalışanlarda; midede şişkinlik, dolgunluk hissi, geğirme, bulantı gibi yakınmalara yol açan hazımsızlık iş stresine bağlı olabilir.
Ülser olmayan dispepsi, spastik kolon (İBS) gibi sindirim sistemi rahatsızlıklarının iş stresi ile  ilişkili olabildiği bildirilmiştir.
Kas-iskelet sistemi bozuklukları;
İş stresi ile boyun, omuz, kol ve sırt kaslarında ve eklemlerinde ortaya çıkan yakınmalar arasında ilişki olduğu gösterilmiştir.
Alışılagelmiş monoton işlerdeki semptomlar dikkat isteyen işlerden daha fazla olabilir.
Bağışıklık sistemi:
İş stresi bağışıklık sistemini zayıflatır ve kişinin bulaşıcı hastalıklara karşı direncini azaltır
Davranışsal Sonuçlar;
Sigara, çay, kahve, alkol tüketimi ve madde bağımlılığı stresli işlerde, stresle başa çıkma yöntemi olarak artmakta ve yaygınlaşmaktadır. Ancak stres azaltıcı etki kısa erimli olmakta ve bu etki hızla ortadan kalkmaktadır.
 Kafein yoğun çalışma etkinliğinde dayanıklılığı kısa süreli olarak artırmakla birlikte, bu dönemi aşırı yorulmaya bağlı tükenme izler.
Davranışsal Sonuçlar;
Uyku bozuklukları: En yaygın olanı uykusuzluktur. Stres en önemli geçici uykusuzluk nedenlerinden biridir. Uykuya geç dalma, kısa sürelerle uyanma, uykunun toplam süresinde kısalma, kalitesiz uyku diğer uyku bozukluklarıdır. İş stresi ve vardiya ile ilişkisi gösterilmiştir.
Absenteizm: Yapılan araştırmalarda  (işten kalma) ile iş stresi arasında doğrudan ilişki gösterilememiştir. Hatta işten kalmaya yol açan stresin iş değil, iş dışı stres  olduğunu gösteren çalışmalar vardır.

Kaynak :

Dr. A. Kadir ATLI
İş Sağlığı Bilim Uzmanı

Bu haber 3100 defa okunmustur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Sağlık

Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) açtığı dava sonucunda sürekli iş göremezlik geliri bağlandı.

Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) açtığı dava sonucunda sürekli iş göremezlik geliri bağlandı. İstanbul'da, sigortasız çalıştırıldığı kot taşlama atölyesinde meslek hastalığı "silikozis" e yakalanan işçiye ...

KİMYASALLAR

KİMYASALLAR KiMYASALLAR Şu anda dünyada tabii ve suni olarak 8 milyon kimyasalın varlığı bilinmektedir. Her sene bu rakama 100...

Kırklareli İş Güvenliği

İş ile ilgili akıl hastalıkları30Nisan2010

Anahtar Kelimeler

   BU AY     ANKETLER     İş Sağlığı     SON 7 GÜN     İş Güvenliği     Ölçme ve Analizler     Risk Yönetimi     İsg Sınav Soruları     İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmelik     Yangın planı     Sorularınızı Sorun     Asansör Periyodik Kontrol Raporu Hazırla     Dökümanlar     Çevre Mevzuatları     İsg Yönetmelik     İş Sağlığı ve Güvenliği Rehberi     BUGÜN     TS EN ISO 14001     İş Güvenliği Resimleri     Çalışanların periyodik muayeneleri     Afet Planı     Görmezden geldim     Bilgi Ara     Çevre Eğitimleri     Gerekli Dökümanlar     İş Güvenliği Kanunu Taslağı hazır     Taşeron Eğitimleri     İletişim     Sivil Savunma     KAYNAK İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ     İsg eğitimleri     Mevzuatlar     Darıca Kroman Çelik'te ölümlü iş kaz     Darıca Kroman Çelik'te ölümlü İş Kazası     İş Kazası Bildirim Formu     SA 8000     İsg kurul görevleri     Acil eylem planı     B Sınıfı Soruları     İlk Yardım     İşletmeler için sivil savunma planı form     Gemi İnşaa Yönetmeliği     Sabotaj planı     Yararlı bilgiler     RSS     Risk Analizi Nasıl Yapılır     C Sınıfı Soruları     Çevre     Kalite Belgeleri     Kimyasallar     HACCP     OHSAS 18001     İş Sağlığı ve İş Güvenliği Yönetmeliği     KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK  SORULARI     Bilgi     İş Güvenliği Videoları     Yangın Planı Hazırlama     Ergonomi     İş Sağlığı ve İş Güvenliği     Acil Durum Eylem Planı Hazırlama     Koruyucular     A Sınıfı Soruları     İsg Yönetmeliği Hakkında Yorumlar     Sağlık     DÜN     Sivil Savunma Planı     Yönetim Sistemi     İşkolları     Tahliye planı     Özür dilerim, sizi öldürdüm!     Yangın yönergesi     Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimleri     İş Kazaları     İş Sağlığı ve Güvenliği Bilgileri     Sitene Ekle     Ölüm     BİYOLOJİK RİSK ETMENLERİ     İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU TASARISI     İşyeri hekiminin görev ve sorumlulukları     Yangın Eğitimleri     İş Sağlığı ve Güvenliği Firmaları     Eğitim ve Bilinçlendirme     MAKALELER     İş Güvenliği UZMANI Yönetmeliği     TS EN ISO 9001     İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimleri     İş Sağlığı ve İş Güvenliği Mevzuatları 


RSS Kaynağı Bayilik veren firmalar

İş Güvenliği


Web Analytics

Altyapi: MyDesign